Phụ lục II

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

BÁO CÁO

PHẠM VI ẢNH HƯỞNG, HIỆU QUẢ ỨNG DỤNG CỦA SÁNG KIẾN

  1. Tên sáng kiến: Một số biện pháp tạo hứng thú cho trẻ 3 - 4 tuổi trong hoạt động tạo hình.

2. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:

3. Giấy chứng nhận/Quyết định công nhận sáng kiến số:

4. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục

5. Thời điểm sáng kiến được áp dụng lần đầu: 15/10/2023

          6. Thực trạng trước khi áp dụng sáng kiến.

  Được sự quan tâm tạo điều kiện của Ban giám hiệu nhà trường và qua quá trình công tác và giảng dạy trực tiếp tại lớp, tôi đã rất quen thuộc với các bé từ ngày mới đi học nên tôi hiểu rất rõ tâm sinh lí cũng như khả năng của từng trẻ. Vì vậy, tôi đã tích lũy và rút ra được một số kinh nghiệm trong việc giảng dạy trẻ thông qua hoạt động tạo hình và đó cũng chính là hoạt động mà tôi yêu thích ngay từ ngày còn làm ở trường tư thục.  

Theo tôi nhận thấy, hầu hết trong các giờ học tạo hình, trẻ lớp tôi còn nhút nhát, chưa nêu được ý tưởng của riêng mình, nếu có ý tưởng thì cũng e dè không dám nói. Sản phẩm do trẻ tạo ra chưa được đa dạng và phong phú về màu sắc, chất liệu, đa số trẻ đều nhìn và bắt chước nhau. Trẻ chưa biết nhận xét về sản phẩm của bạn, giới thiệu và đặt tên cho sản phẩm của mình. Trẻ chưa biết sáng tạo để tạo ra cái đẹp, cái mới lạ và độc đáo cho bài của mình.

Ngoài ra, trí tưởng tượng của trẻ còn chưa phong phú, hay bị rập khuôn theo ý của người lớn. Cha mẹ trẻ chưa hiểu hết tầm quan trọng của giáo dục thẩm mĩ. Đối với trẻ 3- 4 tuổi, đây là giai đoạn đầu tuổi mẫu giáo, vận động của trẻ còn ở mức độ thấp ( kỹ năng cầm bút, thao tác cắt, xé dán còn vụng về). Một mặt do trẻ mới rời gia đình đến lớp với cô giáo với bạn, lúc này môi trường sống, sinh hoạt của trẻ thay đổi và rộng hơn, mọi sự vật hiện tượng xung quanh trẻ còn rất mới lạ, trẻ chưa có khái niệm về cái gì cụ thể. Mặt khác vốn ngôn ngữ của trẻ còn quá ít. Trẻ chưa thể diễn đạt nguyện vọng của mình bằng ngôn ngữ mạch lạc. Vì vậy hoạt động tạo hình chính là một thứ ngôn ngữ riêng để trẻ biểu lộ tình cảm, tiếng nói của mình với mọi người xung quanh.

Hiểu được điều này, là một giáo viên chủ nhiệm lớp 3 - 4 tuổi tôi luôn ý thức được trách nhiệm của mình. Tôi luôn mong muốn làm sao trẻ có thể coi hoạt động tạo hình như một hoạt động học yêu thích và được mong đợi. Tôi hy vọng rằng, các bé được  phát triển toàn diện, phát huy hết khả năng, năng lực của mình, tính tích cực và khả năng sáng tạo của mình thông qua hoạt động tạo hình cả khi trẻ học tập, vui chơi ở trường và khi trẻ ở gia đình.

Và trong thực tế việc tổ chức các hoạt động tạo hình đã mang lại hiệu quả tới việc phát triển cho trẻ. Đặt biệt là đối với trẻ mầm non giáo viên cần có một sự sáng tạo, linh hoạt, các phương pháp hoạt động tạo hình không mang tính áp đặt. Mặt khác sự hứng thú, kĩ năng tạo ra sản phẩm tạo hình của trẻ chưa cao, nhiều trẻ chưa biết đặt tên sản phẩm làm ra. Nhận thức rõ được những thực trạng nêu trên vì vậy tôi đã mạnh dạn đưa ra đề tài: “Một số biện pháp tạo hứng thú cho trẻ 3 - 4 tuổi trong hoạt động tạo hình”.

7. Nội dung sáng kiến:

Hoạt động tạo hình là hoạt động giáo dục được ứng dụng ở mọi lúc, mọi nơi như: Các trò chơi dân gian, các hoạt động học tập và vui chơi khi trẻ ở trường mẫu giáo. Qua hoạt động tạo hình giúp trẻ phát triển ngôn ngữ thêm phong phú, mạch lạc, khả năng quan sát, sáng tạo và tưởng tượng. Ngoài ra, hoạt động tạo hình còn hình thành ở trẻ biết yêu thiên nhiên xung quanh trẻ, yêu cái đẹp và mong muốn tạo ra cái đẹp và thể hiện thông qua các sản phẩm mà trẻ tạo nên. Vì vậy hoạt động tạo hình giúp trẻ hình thành và rèn luyện ở trẻ khả năng đánh giá và tự đánh giá, tạo điều kiện cho trẻ phát triển vốn từ giúp cho lời nói truyền cảm hơn và ngôn ngữ được mạch lạc hơn. Mặt khác hoạt động này còn giáo dục trẻ lòng ham muốn tiếp thu những điều mới lạ, những phương thức hoạt động mới, giúp trẻ hình thành thói quen học tập có mục đích, có tổ chức, biết lắng nghe lời chỉ bảo của cô. Vì vậy tạo hứng thú cho trẻ trong hoạt động tạo hình là vô cùng quan trọng. Bản thân là một giáo viên hiện đang dạy lớp mẫu giáo 3 - 4 tuổi, tôi đã nghiên cứu và đưa ra một số biện pháp thích hợp để tạo hứng thú cho trẻ 3 - 4 tuổi trong hoạt động tạo hình cho trẻ như sau:

* Giải pháp 1: Tạo môi trường cho trẻ làm quen với tạo hình.

Bản thân là một người giáo viên mầm non tôi luôn đồng hành và dành tất cả tình thương của mình để cho các bé đến trường luôn cảm giác thoải mái, tự tin, hào hứng và nhất là mỗi ngày đến trường là một ngày vui.

Ở lứa tuổi mầm non việc tạo môi trường sẽ giúp trẻ phát triển toàn diện, để trẻ được trải nghiệm những hoạt động cần thiết mọi lúc, mọi nơi và làm việc theo nhóm, trình bày ý kiến của mình. Biết suy nghĩ và vận dụng những điều đã học vào thực tế cuộc sống, giải quyết các tình huống mà trẻ gặp phải. Tôi luôn tạo môi trường học tập thân thiện, an toàn, lành mạnh trong lớp học cho trẻ, giúp trẻ mạnh dạn, tự tin, tích cực, chủ động, tư duy, sáng tạo, thích tìm tòi, khám phá trong quá trình tham gia vào các hoạt động. 

Tôi thực hiện nội dung này ở mọi lúc mọi nơi như: Khi cho trẻ đi tham quan, đi dạo chơi, hoạt động góc. Cho trẻ lựa chọn và chuẩn bị nguyên vật liệu, cho trẻ tiếp xúc với các sản phẩm tạo hình để tự trẻ nêu lên những nhận xét so sánh sự giống nhau, khác nhau về mặt kích thước, tính chất của các sự vật, hiện tượng. Để trẻ tự cảm nhận, lĩnh hội cảm xúc từ những điều xung quanh trẻ thấy.

Ví dụ: Cho trẻ xem cách làm một số sản phẩm liên quan đến chủ đề đang học gợi mở cho trẻ để trẻ có thể sáng tạo nhiều sản phẩm khác bằng các nguyên vật liệu mở mà đã chuẩn bị ở trong góc chơi. Ứng dụng Steam cho trẻ khi gợi ý trẻ chơi các trò chơi “Đôi tay khéo léo”, “Nhà thiết kế tí hon’’, “ Họa sĩ nhí”. Cho trẻ sử dụng nguyên vật liệu từ bìa, hộp catton và vận dụng các kỹ năng tạo hình đã học như: Cắt, dán, đính họa tiết để trẻ tự chắp ghép tạo thành những sản phẩm Steam phù hợp với chủ đề. Từ đó, trẻ được thỏa sức sáng tạo, thăng hoa về nghệ thuật theo cách riêng của mình.

* Biện pháp 2: Tổ chức cho trẻ làm quen với hoạt động tạo hình bằng nhiều hình thức.

* Hình thức tô màu, vẽ.

Dạy trẻ cách tô màu, vẽ là hoạt động tổ chức cho trẻ làm quen với tạo hình, giúp trẻ thư giản và rèn khả năng tập trung của trẻ bởi các màu sắc rực rỡ và hình ảnh sinh động. Đồng thời phát triển kỹ năng vận động tinh, phối hợp tay mắt tốt hơn, phát triển ngôn ngữ, tư duy, sáng tạo, trí tưởng tượng phong phú, giúp trẻ cảm thụ cái đẹp khi tác phẩm của mình tạo ra được tốt hơn. Khi chơi, bé sẽ tưởng tượng ra bức tranh mình muốn vẽ và các màu sắc muốn sử dụng cho bức tranh. Từ đó, sẽ làm tăng sự tư duy và khả năng sáng tạo của trẻ.

Ví dụ: Trước khi để bé tô màu một hình ảnh nào đó, cô có thể hướng dẫn bé nhận định về hình ảnh. Đó là ô tô hay xe máy, là hoa hay lá, là quần hay áo. Sau khi biết được đối tượng cần tô màu là gì, hãy cùng bé chọn ra những màu cần tô.

Trẻ vẽ nét thẳng, nét xiên, ngang, tròn phối hợp các đường nét khác nhau tạo nên con vât, sự vật.

* Hình thức nặn.

Cho trẻ chơi với đất nặn: Nắm, véo, đập, cục đất to thành những viên đất nhỏ. Chia nhỏ đất hoặc gộp đất lại để nặn.

- Cho trẻ làm quen với một số cách nặn đơn giản

Ví dụ:

+ Lăn dọc trên bàn hoặc lòng bàn tay viên đất thành cái bút, viên phấn, con giun.

+ Lăn tròn viên đất tạo thành hòn bi, quả, cái kẹo trẻ đặt viên nọ lên viên kia.

+ Ấn bẹt viên đất tạo thành những chiếc bánh, bánh xe có kích thước to nhỏ khác nhau.

+ Phối hợp các thao tác lăn dọc, uấn cong, xoay tròn, ấn bẹt để tạo thành các sản phẩm đơn giản như: Cái vòng, quả cam có cuống, máy bay. Thời gian đầu cho trẻ lăn đất trên bảng con. Sau đó cho trẻ lăn bằng hai lòng bàn tay.

* Hình thức xé - dán.

Là hoạt động giúp trẻ tái hiện sự vật hiện thực xung quanh mình. Để trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động cô cần tạo điều kiện cho trẻ trải nghiệm môi trường trong và ngoài lớp học.

Ví dụ: Cho trẻ xé dán chiếc lá hay bông hoa, cô cần cho trẻ quan sát chiếc lá vào hoạt động ngoài trời. Cô trang trí lớp học. Ngoài ra cô có thể trao đổi với cha mẹ trẻ.

Hoạt động này giúp trẻ có đôi bàn tay khóe léo, dạy trẻ một số kỹ năng xé theo dải, xé vụn và dán thành phẩm như: Sử dụng hồ dán, giấy màu, giấy báo có họa tiết. Dạy trẻ tập xé dán từ đơn giản đến phức tạp, tập các thao tác khác nhau.  

* Biện pháp 3: Sử dụng nhiều nguyên vật liệu đa dạng, phong phú gây hứng thú cho trẻ.

- Tận dụng và Chuẩn bị nguyên vật liệu cho hoạt động tạo hình:

Khi thực hiện hoạt động tạo hình, nguyên vật liệu không thể thiếu được. Vậy để hoạt động tạo hình có hiệu quả, chúng ta nên tận dụng những loại đồ dùng dụng cụ an toàn, rẻ tiền và gần gũi với trẻ như: Sách báo cũ, thùng, bìa ctton, len, vải vụn, hột hạt khô, vỏ chai, lọ, lá khô, rơm, bẹ chuối, ống hút, nắp chai, nút áo.

Yêu cầu khi lựa chọn nguyên vật liệu sẵn có: Nguyên vật liệu sử dụng làm đồ chơi phải được vệ sinh sạch sẽ khô ráo và đảm bảo an toàn cho trẻ: Không độc hại, không sắc nhọn, kết dính chắc chắn. Lựa chọn nguyên vật liệu có màu sắc đa dạng, thiết kế có kích thước phù hợp lứa tuổi, có độ bền, dễ làm và dễ sử dụng

• Cho trẻ tiếp xúc với các sản phẩm tạo hình:

Bên cạnh đó trẻ còn nhỏ việc tiếp xúc với nguyên vật liệu lúc đầu còn gặp khó khăn như là trẻ còn bỡ ngỡ, chưa hình dung ra là mình sẽ làm như thế nào từ những nguyên vật liệu này và sẽ tạo ra gì từ những nguyên vật liệu đó. Để dạy tốt thì chúng tôi cho trẻ làm quen trước một số đồ dùng đồ chơi được chế tạo từ các nguyên vật liệu sẵn có để tạo sự hứng thú, vui thích khi trẻ tham gia hoạt động  tạo hình từ các nguyên vật liệu đó. Không những thế tôi còn khuyến khích trẻ cùng cô tạo ra nhiều mảng trang trí các góc ở trong lớp nhằm cho trẻ tiếp xúc nhiều tác phẩm tạo hình. Tùy theo chủ đề mà chúng ta tạo các góc với các bức tranh và những đồ dùng đồ chơi theo ý riêng của mình.

Ví dụ: Góc sáng tạo, cô và trẻ tạo nên những bức tranh từ bìa catton, các loại hột hạt, vở nghêu sò, cây lá, hoa khô, bông gòn, len, tăm bông...

Góc văn học: Từ bìa catton đã tạo nên những câu chuyện, bài thơ.

* Biện pháp 4: Làm tốt công tác tuyên truyền phối kết hợp với cha mẹ trẻ

Đối với tôi, cha mẹ trẻ là một nhân tố quan trọng quyết định chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ. Trong mọi hoạt động của các con không thể thiếu sự quan tâm, ủng hộ từ phía cha mẹ trẻ. Chính vì vậy mà giáo viên lớp Bé 2 luôn đề cao việc phối kết hợp với cha mẹ trẻ để cùng chăm sóc, giáo dục các con.

Một điều tuy nhỏ nhưng cũng là một vấn đề lớn đối với việc hình thành ý thức con trẻ, đó là việc cha mẹ trẻ quan tâm giúp đỡ trẻ tìm kiếm các nguyên vật liệu chuẩn bị cho các hoạt động của lớp.

Ví dụ: Ở hoạt động tạo hình “Nhà thiết kế tí hon” từ giấy báo cũ, bao nilon, chúng tôi đã gửi tin nhắn lên nhóm zalo của lớp nhờ phụ huynh sưu tầm, ủng hộ những tờ báo, sách vở cũ, bao nilon cho các con đem đến lớp phục vụ giờ học. Sau khi thông báo, chúng tôi đã nhận được sự ủng hộ rất nhiệt tình từ cha mẹ trẻ. Và khi các con được bố mẹ cho tự tay cầm nguyên vật liệu đến lớp để chuẩn bị cho giờ học thì bạn nào cũng vui tươi, háo hức vào lớp. Trong giờ tạo hình của lớp tôi hôm đó, trẻ đã rất hứng thú, hăng say tham gia hoạt động.

Vào ngày lễ ngày hội như 8/3, 20/10/ 20/11 cô giáo và trẻ cũng tạo nên những tấm thiệp, những bông hoa để trẻ tặng những người thân yêu nhất.

Bên cạnh đó, vào những ngày trẻ nghỉ, tôi thường gợi ý cho trẻ cùng với ba mẹ ở nhà sẽ vẽ, cắt dán một đề tài nào đó để mang sản phẩm đến lớp trưng bày ở góc tạo hình. Vì thế, để cho họ thấy được năng lực thật sự của đứa trẻ khi ở lớp  cũng tạo ra những sản phẩm, những bức tranh đẹp như vậy.

Với thực tế đa số cha mẹ trẻ là những người công nhân, hiểu biết của họ về giáo dục mầm non vẫn còn ở mức độ đơn giản và chưa chú trọng đến việc học của con trẻ. Đối với họ, trẻ khi đến trường, lớp chỉ biết hát và đọc thơ thế là đủ, thì việc phối hợp với cha mẹ trẻ là một việc rất quan trọng bởi việc giáo dục trẻ là sự phối kết hợp giữa gia đình và nhà trường. Các kiến thức trẻ tiếp thu được sẽ được khắc sâu hơn nếu cả gia đình và cô giáo cùng dạy trẻ. Tôi tranh thủ những giờ đón và trả trẻ để trao đổi cùng cha mẹ trẻ và tìm ra những biện pháp hữu hiệu giúp trẻ hoạt động góc một cách tích cực hơn và sưu tầm những đồ dùng, đồ chơi để phục vụ cho các góc. Để từ đó có được sự tin tưởng, ủng hộ và tạo điều kiện của các bậc cha mẹ trẻ và các đoàn thể, đồng thời tôi tuyên truyền vận động cha mẹ trẻ cho con em  mình đến trường từ độ tuổi nhà trẻ để tạo nền móng cho lớp mẫu giáo sau này.

8. Hiệu quả mang lại:

* Đối với trẻ:

- Trẻ rất hứng thú, say mê, sáng tạo trong giờ tạo hình, tạo ra nhiều sản phẩm lạ, dễ thương, thể hiện được ý tưởng và cảm xúc riêng của mình.

- Rèn sự khéo léo đôi tay của trẻ, hình thành thói quen làm việc có mục đích và tính độc lập của trẻ.

- Trẻ biết sử dụng các nguyên vật liệu tạo hình để tạo ra sản phẩm theo sự gợi ý của cô giáo, theo ý thích của trẻ, biết đặt tên cho sản phẩm của mình.

* Đối với giáo viên:

- Lớp học được trang trí sản phẩm của trẻ và cô.

- Tạo mối quan hệ gần gũi, thân thiết giữa giáo viên và trẻ, giữa trẻ với trẻ trong quá trình hoạt động học tạo hình.

- Được Ban giám hiệu, đồng nghiệp, cha mẹ trẻ yêu quý tin tưởng và ủng hộ.

       * Đối với cha mẹ trẻ:

        - Tin tưởng yên tâm khi gửi con đến trường và tạo mọi điều kiện phối hợp với giáo viên để trẻ có môi trường phát triển tốt nhất.

       - Luôn đồng hành cùng giáo viên chủ nhiệm trong các hoạt động, nhất là tìm kiếm các nguyên vật liệu chuẩn bị cho các hoạt động của lớp.

        9. Đánh giá phạm vi ảnh hưởng của Sáng kiến:

□ Đã được chuyển giao, nhân rộng việc áp dụng ra phạm vi huyện, thị xã, thành phố/sở/ ngành/tập đoàn/tổng công ty… theo chứng cứ đính kèm

          □ Đã phục vụ rộng rãi cho tổ chức hoặc cá nhân trên địa bàn tỉnh, hoặc đã được chuyển giao, nhân rộng việc áp dụng trên địa bàn tỉnh theo chứng cứ đính kèm

□ Đã phục vụ rộng rãi cho tổ chức hoặc cá nhân tại Việt Nam, hoặc đã được chuyển giao, nhân rộng việc áp dụng tại nhiều tỉnh, thành theo chứng cứ đính kèm

Tôi/Chúng tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu là trung thực, đúng sự thật và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật.

XÁC NHẬN CỦA ĐƠN VỊ ỨNG DỤNG/CÁ NHÂN CÓ LIÊN QUAN

(Ký, đóng dấu và ghi rõ họ tên)